Barcelona, España
Este artículo conceptualiza la catalanofobia como una forma de dominación simbólica estructural vinculada al modo en que el Estado-nación moderno produce jerarquías de legitimidad entre identidades colectivas. No se entiende, por tanto, únicamente como un prejuicio individual o una hostilidad cultural puntual, sino como un conjunto de dispositivos institucionales, discursivos y sociales que condicionan el reconocimiento público de la catalanidad. A partir de Foucault, Bourdieu, Freire, Spivak y Butler, el artículo analiza cómo determinadas formas de poder producen normalidad, interiorizan jerarquías y delimitan qué voces pueden aparecer como legítimas en el espacio público. El texto establece un paralelismo estructural —no una equiparación histórica ni de intensidad— con otras formas de discriminación, como el sexismo, el racismo o la heteronormatividad, para mostrar mecanismos comunes de naturalización del privilegio, producción de alteridad y deslegitimación de la diferencia. Como aportación aplicada, se propone un marco exploratorio para operacionalizar el reconocimiento cultural mediante una extensión conceptual de los Objetivos de Desarrollo Sostenible y un Índice de Opresión Simbólica. Este índice no se presenta como un resultado empírico cerrado, sino como una propuesta metodológica preliminar que requiere desarrollos posteriores con fuentes verificables e indicadores contrastables.
Este artigo conceitualiza a catalanofobia como uma forma de dominação simbólica estrutural vinculada ao modo como o Estado-nação moderno produz hierarquias de legitimidade entre identidades coletivas. Não se trata, portanto, apenas de um preconceito individual ou de uma hostilidade cultural pontual, mas de um conjunto de dispositivos institucionais, discursivos e sociais que condicionam o reconhecimento público da catalanidade. Com base em Foucault, Bourdieu, Freire, Spivak e Butler, o artigo analisa como determinadas formas de poder produzem normalidade, interiorizam hierarquias e delimitam quais vozes podem aparecer como legítimas no espaço público. O texto estabelece um paralelismo estrutural — e não uma equiparação histórica nem de intensidade — com outras formas de discriminação, como o sexismo, o racismo e a heteronormatividade, para evidenciar mecanismos comuns de naturalização do privilégio, produção da alteridade e deslegitimação da diferença. Como contribuição aplicada, propõe-se um marco exploratório para operacionalizar o reconhecimento cultural por meio de uma extensão conceitual dos Objetivos de Desenvolvimento Sustentável e de um Índice de Opressão Simbólica. Esse índice não é apresentado como um resultado empírico definitivo, mas como uma proposta metodológica preliminar que requer desenvolvimentos posteriores com fontes verificáveis e indicadores passíveis de validação.
Questo articolo concettualizza la catalanofobia come una forma di dominazione simbolica strutturale legata al modo in cui lo Stato-nazione moderno produce gerarchie di legittimità tra identità collettive. Essa non viene quindi intesa soltanto come un pregiudizio individuale o come una sporadica ostilità culturale, bensì come un insieme di dispositivi istituzionali, discorsivi e sociali che condizionano il riconoscimento pubblico della catalanità. A partire dai contributi di Foucault, Bourdieu, Freire, Spivak e Butler, l'articolo analizza come determinate forme di potere producano normalità, interiorizzino gerarchie e delimitino quali voci possano apparire legittime nello spazio pubblico. Il testo stabilisce un parallelismo strutturale — e non un'equiparazione storica né di intensità — con altre forme di discriminazione, quali il sessismo, il razzismo e l'eteronormatività, per mettere in luce i meccanismi comuni di naturalizzazione del privilegio, produzione dell'alterità e delegittimazione della differenza. Come contributo applicativo, viene proposto un quadro esplorativo per operazionalizzare il riconoscimento culturale attraverso un'estensione concettuale degli Obiettivi di Sviluppo Sostenibile e un Indice di Oppressione Simbolica. Tale indice non viene presentato come un risultato empirico definitivo, bensì come una proposta metodologica preliminare che richiede ulteriori sviluppi basati su fonti verificabili e indicatori validabili.
This article conceptualizes Catalanophobia as a form of structural symbolic domination linked to the way in which the modern nation-state produces hierarchies of legitimacy among collective identities. It is therefore not understood merely as an individual prejudice or as occasional cultural hostility, but as a set of institutional, discursive and social devices that condition the public recognition of Catalan identity. Drawing on Foucault, Bourdieu, Freire, Spivak and Butler, the article examines how certain forms of power produce normality, internalize hierarchies and delimit which voices may appear as legitimate in the public sphere. The text establishes a structural parallel —not an historical or intensity-based equivalence— with other forms of discrimination, such as sexism, racism or heteronormativity, in order to identify common mechanisms of privilege naturalization, production of alterity and delegitimization of difference. As an applied contribution, the article proposes an exploratory framework for operationalizing cultural recognition through a conceptual extension of the Sustainable Development Goals and a Symbolic Oppression Index. This index is not presented as a closed empirical result, but as a preliminary methodological proposal requiring further development through verifiable sources and contrastable indicators.
Aquest article conceptualitza la catalanofòbia com una forma de dominació simbòlica estructural vinculada a la manera com l’estat-nació modern produeix jerarquies de legitimitat entre identitats col·lectives. No s’entén, per tant, només com un prejudici individual o com una hostilitat cultural puntual, sinó com un conjunt de dispositius institucionals, discursius i socials que condicionen el reconeixement públic de la catalanitat. A partir de Foucault, Bourdieu, Freire, Spivak i Butler, l’article analitza com determinades formes de poder produeixen normalitat, interioritzen jerarquies i delimiten quines veus poden aparèixer com a legítimes dins l’espai públic. El text estableix un paral·lelisme estructural —no una equiparació històrica ni d’intensitat— amb altres formes de discriminació, com el sexisme, el racisme o l’heteronormativitat, per mostrar mecanismes comuns de naturalització del privilegi, producció d’alteritat i deslegitimació de la diferència. Com a aportació aplicada, es proposa un marc exploratori per operacionalitzar el reconeixement cultural mitjançant una extensió conceptual dels Objectius de Desenvolupament Sostenible i un Índex d’Opressió Simbòlica. Aquest índex no es presenta com un resultat empíric tancat, sinó com una proposta metodològica preliminar que requereix desenvolupaments posteriors amb fonts verificables i indicadors contrastables.