Objetivos. Analizar comparativamente cómo seis herramientas de búsqueda de patentes —Lens, Google Patents, Espacenet, Dimensions, Perplexity Patents y PQAI— median el acceso, la interpretación, la trazabilidad y la comunicación del conocimiento patentado en contextos académicos. -- Metodología. Se aplicó un diseño exploratorio-comparativo en dos fases: análisis documental y funcional de las herramientas, y prueba manual con una consulta común en lenguaje natural sobre un dispositivo wearable para detectar riesgo de deshidratación mediante sensores cutáneos y alertas móviles. -- Resultados. Los resultados muestran que ninguna herramienta combina plenamente accesibilidad, trazabilidad, integración ciencia-patente, explicabilidad algorítmica y gratuidad. Lens destaca por su equilibrio entre cobertura y relación ciencia-patente; Espacenet por su autoridad documental; Dimensions por su integración académica; Perplexity Patents por su facilidad conversacional; y PQAI por su búsqueda semántica abierta. El estudio concluye que la IA facilita el acceso al conocimiento patentado, pero introduce riesgos de opacidad, baja reproducibilidad y dependencia interpretativa, por lo que se requiere alfabetización patentaria y algorítmica crítica.
Goals. To comparatively analyze how six patent search tools —Lens, Google Patents, Espacenet, Dimensions, Perplexity Patents and PQAI— mediate access, interpretation, traceability and communication of patented knowledge in academic contexts. --Methodology. An exploratory-comparative design was applied in two phases: documentary and functional analysis of the tools, and manual testing with a common natural language query about a wearable device to detect dehydration risk using skin sensors and mobile alerts. -- Results. The results show that no single tool fully combines accessibility, traceability, science-patent integration, algorithmic explainability, and free access. Lens stands out for its balance between coverage and science-patent relationship; Espacenet for its documentary authority; Dimensions for its academic integration; Perplexity Patents for its conversational ease; and PQAI for its open semantic search. The study concludes that AI facilitates access to patented knowledge but introduces risks of opacity, low reproducibility, and interpretive dependence, thus requiring critical patent and algorithmic literacy.
Objectius. Analitzar comparativament com sis eines de cerca de patents —Lens, Google Patents, Espacenet, Dimensions, Perplexity Patents i PQAI— medien l’accés, la interpretació, la traçabilitat i la comunicació del coneixement patentat en contextos acadèmics. -- Metodologia. Es va aplicar un disseny exploratori-comparatiu en dues fases: anàlisi documental i funcional de les eines, i una prova manual amb una consulta comuna en llenguatge natural sobre un dispositiu wearable per detectar el risc de deshidratació mitjançant sensors cutanis i alertes mòbils. -- Resultats. Els resultats mostren que cap eina combina plenament accessibilitat, traçabilitat, integració ciència-patent, explicabilitat algorítmica i gratuïtat. Lens destaca pel seu equilibri entre cobertura i relació ciència-patent; Espacenet per la seva autoritat documental; Dimensions per la seva integració acadèmica; Perplexity Patents per la seva facilitat conversacional; i PQAI per la seva cerca semàntica oberta. L’estudi conclou que la IA facilita l’accés al coneixement patentat, però introdueix riscos d’opacitat, baixa reproductibilitat i dependència interpretativa. Per aquest motiu, es requereix una alfabetització patentària i algorítmica crítica.